"महात्मा गान्धी" को बिचमी भिन्नता

सामग्री थपथाप
(सामग्री थप)
ट्याग: सन् २०१७ स्राेत सम्पादन
(सामग्री थपथाप)
ट्याग: सन् २०१७ स्राेत सम्पादन
|footnotes =
}}
'''मोहनदास करमचन्द गान्धी''' (जन्म: २ अक्टोबर १८६९ - ३० जनवरी १९४८) [[भारत]] तथा [[भारतीय स्वतन्त्रता संग्राम|भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलन]]का एक प्रमुख राजनीतिक तथा आध्यात्मिक नेता थ्याः। उन विश्वका महापुरूषहरू मध्ये गणिनान्। बेलायती सरकारको उपनिवेशका रूपमी रयाः [[दक्षिण अफ्रीका]]को रङ्गभेद अन्त्य अद्दाइ तथा [[भारत]]लाई स्वतन्त्र अराउनाइ यिनरो ठूलो योगदान रयाः थ्योः। अहिंसावादी नेता महात्मा गान्धीका सम्मानमी उनरो जन्मदिवस २ अक्टोबरलाई [[संयुक्त राष्ट्रसङ्घ]]ले विश्व अहिंसा दिवसको रूपमी मनाउन्या अद्दान्। उन [[सत्याग्रह]]का अग्रणी नेता थ्याः जइको अवधारणालाई ''अहिंसात्मक'' आन्दोलन भणिया छ। उनलाई मान्सअन '''महात्मा गान्धी'''को नामले पछेण्नान् जो नाम उनलाई विश्वकवि साहित्यकार रवीन्द्रनाथ ठाकुरले दियाः थ्याः। जइको [[संस्कृत|संस्कृत भाषा]]मी [[महात्मा]] अथवा 'महान आत्मा' एक सम्मान सूचक शब्द हो। उनलाई सबहै पैल्ली [[रवीन्द्रनाथ ठाकुर]]ले महात्मा भणि सम्वोधित गरयाः थ्याः। महात्मा गान्धीलाई भारतमी ''बापू'' नामले लै चिनिन्छ [[गुजराती भाषा]]मी (બાપુ) ''बापू'' को अर्थ ''पिता'' हुन्छ। उनलाई सरकारी रूपमी भारतको '''[[राष्ट्रपिता]]'''को सम्मान दिइयाको छ रे २ अक्टोबरको दिन अथवा उनरो जन्म दिनमी भारतमी बिदा दिइन्छ। यो दिन [[गान्धी जयन्ती]]को रूपमी मणाइन्छ रे संसारभरी ये दिनलाई [[अन्तर्राष्ट्रिय अहिंसा दिवस]]को रूपमी मणाइन्छ। सन् १९१५ मी भारत फिर्तीपछा उनले किसानअन, कृषि मजदुरअन, सहरी श्रमिकअनलाई अत्यधिक भूमिका रे भेदभावविरूद्ध आवाज उठाउन एकजुट गरयाः थ्याः। सन् १९२१ मी [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]]को बागडोर सम्हालेपछा गान्धीले देशभर गरीबीबठे राहत दिलाउन्या, महिलाका अधिकारअनको विस्तार, धार्मिक रे जातीय एकताको निर्माण, आत्म-निर्भरताको लागि छूवाछूतको अन्त्य आदिको लागि धेरै आन्दोलन चलायाः थ्याः। गान्धीले ब्रिटिस सरकारद्वारा भारतीयअन माथि लगाइया नुन करको विरोधमी सन् १९३० मी [[नुन सत्याग्रह]] रे तइ पछा सन् १९४२ मी [[भारत छोड आन्दोलन]] सुरुवात अरिवर भारतीयअनको नेतृत्व अरी लोकप्रियता प्राप्त अरयाः थ्याः। उनले दक्षिण अफ्रिका रे भारतमी विभिन्न समयमी कयौँ वर्षसम्म कारागारमी बस्सु पण्या थ्योः। गान्धीले सबै परिस्थितिअनमी [[अहिंसा]] रे [[सत्य]]को पालन अरयाः रे सबैलाई येको पालन अद्दाइलाइ उत्साहित लै अरयाः थ्याः। उनले साबरमती आश्रमको आत्म-निर्भरता आवासीय समुदायमी आफ्नो जीवनको बढति समय व्यतित अद्दाइ परम्परागत भारतीय धोती रे सूतबठे बन्या गम्छा लाईवर जसलाई उन स्वयंले [[चर्खा]]मी सूत कातिवर हातैले बनायाः थ्याः।
'''मोहनदास करमचन्द गान्धी''' (महात्मा गान्धी) भारतीय राजनीतिक पुरुष हुन। उनी भारतीय स्वतन्त्रता संग्राममा नायक हुन। गान्धी [[भारत|भारत]] को गुजरात प्रान्त को पोरबन्दर भन्या ठउर सन् १८६९ अक्टोबर २ मी जन्म्याका थ्याः। गान्धीले सन् १९२० मी अहिंसात्मक आन्दोलन को सुरुवात गर्याका थ्याः। सत्य, अहिंसा रे सत्याग्रह गान्धीवादी सिद्धान्त हो।
 
[[चित्र:Mohandas K Gandhi, age 7.jpg|right|thumb|बाल्यवस्थामी महात्मा गान्धी (सन् १८८६)]]
 
== ‍‍शिक्षा ==
आफनो १९औँ जनम दिन आउन एक महिना पैल्लि ४ सेप्टेम्बर सन् १८८८ मी गान्धीले युनिभर्सिटी कलेज अफ लन्डनमी कानुन सङ्काय पढ्या रे [[वकील]] बन्नखिबन्नाखि लाइ [[इङ्ल्यान्ड]], [[लन्डन|लण्डन]] गयाः थ्याः। उनले शाकाहारी समाजको सदस्यता ग्रहण अरिवर तै संस्थाको कार्यकारी समितिखि लाइ चयन लै भयाः थ्याः। उनले जो शाकाहारी मान्सुनसित भेट गरयाः तैमी केइ थियोसोफिकल समाजका सदस्य थ्याः जै को स्थापना सन् १८७५ मी विश्व बन्धुत्वलाई प्रगाढ अद्दाखि लाइ गरियाः थ्योः जइलाई [[बुद्ध धर्म|बौद्ध]] तथा [[हिन्दू धर्म|हिन्दू]] साहित्यको अध्ययनकी लाइ समर्पित गरिया; थ्योः। त्यसै संस्थाका सदस्यअनले गान्धीलाई [[श्रीमद्भगवद गीता]] पढ्याइलाइ प्रेरित गरयाः थ्याः। [[हिन्दू धर्म]], [[ईसाई धर्म]], [[बुद्ध धर्म|बौद्ध धर्म]], [[इस्लाम धर्म|इस्लाम]] रे और धर्मअनका बारेमी पड्डु सुरुमि गान्धीले विशेष रूची धेखाएका आथिइनन् । [[इङ्ल्यान्ड]] तथा [[वेल्स]] बार सङ्घका मागमि उन भारत फर्किया तर [[मुम्बई]]मा वकालत गर्नमा उनलाई खासै सफलता प्राप्त भएन। त्यसै समयमी एउटा उच्च विद्यालय शिक्षकका रूपमी अस्थायी जागीर लागि अस्वीकार गरिएपछा उनले जाहेरीवालाअनको लागि मुद्दा लेख्खाइ राजकोटलाई नै आफनो स्थल बनायाः थ्याः।
 
==परिचय==